Yenilenmiş arayüzüyle karşınızda!


“Dinin siyasetle hiç ilgisi olmaması gerektiğini söyleyenler, dinin ne olduğunu bilmiyorlar demektir.”

Mahatma Gandhi

Kullanıcı 
Şifre
 

*her saat güncellenmektedir

[*4.653 yazı içinden]

Vicdan yarışları

Abdullah Taha Orhan

‘Önce kınayan kazanır’ gibi bir algımız var. Kınarken, aslında öncelikle o kötülüğü yapanlardan daha vicdanlı olduğumuzu deklare ediyoruz. Oysa vicdan bölünmez; küll değil küllîdir zira. Yoksa bu yarış tam da vicdanın zıddı olan nefislerimizin bir yarışı olmasın?


SAYININ SÖZE, niceliğin niteliğe egemen olduğu, ‘modern’ hatta ‘post-modern’ tabir edilen bir kesitinde yaşıyoruz dehrin. Modern ulus-devletler sürekli bir şeyleri yarıştırıyorlar; rakamlar, istatistikler, veriler… Kim daha fazla büyüdü, kimin daha fazla filancası var, kim ne kadar falanca üretti ilaahir. Toplumsal düzlemde de bu durum pek farklı sayılmaz, kimliklere göre değişen şekilde, kimi zaman ülkemizi, kimi zaman kendimizi ait hissettiğimiz etnisitemizi, kimi zaman şehrimizi, hatta bazen köyümüzü, denkleriyle yarıştırıyoruz.

‘Ne kadar da güzel ve çok öldük…’

Bazen çoğaltma ve yarıştırma güdümüz o denli artırıyor ki Tekâsür suresinde ifade edildiği gibi kabirlere kadar vardırıyoruz işi: ya ‘biz ne güzel ve ne çok öldük’, ya da ‘bizim ölülerimiz/atalarımız şöyle büyük insanlardı’ gibi anlamsız yarışlara giriyoruz.

Güce, başarıya, zenginliğe, asalete dair yarıştırmalarımız bir yana, bir de salih amellerimizi ve niyetlerimizi yarıştırıyoruz bazen: “Ben şu kadar yaptım, sen daha ancak şu kadar yapmışsın!”

Bunlar da insan mı?!

Yetmiyor, vicdanlarımızı yarıştırıyoruz. Nerede bir kötülük görsek “bunlar nasıl insan böyle, bu da yapılır mı” diye kınıyoruz failleri. Hatta sonrasında kınamayanları da kınıyoruz. Bir de tabi herkesin bizim kınamalarımızı duymasını istiyoruz.

Bununla, aslında öncelikle o kötü işi yapanlardan daha vicdanlı/iyi olduğumuzu deklare etmeye çalışıyoruz, sadece onlardan değil; sonrasında onları kınamayan ‘vicdansızlar’dan da…

Önce (ve/veya çok) kınayan kazansın

‘Önce kınayan, daha çok kınayan yarışı kazanır’ diye bir algımız var içten içe; farkında olmasak bile.

Elbette kötülükten rahatsız olmak, hele de toplum içinde alenen işlenen bir kötülüğü yine alenen kınamak anlaşılır, hatta elzem bir şey. Fakat burada problemli olan nokta, işlenen kötülüğü kendimizden bütünüyle tecrid etmek, tabir-i caizse nefsimizi tezkiye etmek ve vicdanımızı diğer insan kardeşlerimizle yarıştırmak.

Oysa vicdan, tanımı itibariyle, yarıştırılabilir, rekabet ettirilebilir bir şey olamaz asla. Vicdan mahviyet gerektirir; ‘ben’, ‘benim’ gibi izafetlerden mümkün mertebe kurtulmaya çağırır bizleri.

Vicdan ‘bizim’ mi?

Zira vicdan ‘benim’ malım değildir, dolayısıyla ‘benim vicdanım’ diyemem. Vicdan küllî bir şuurdur içimizde, Alemler Rabbi’nin bize emanet ettiği. Tüm insanlık, aslında o büyük küllî vicdanın birer emanetçisidir, vicdan bölünmez; küll değil küllîdir zira. Aynen Cenab-ı Hakk’ın sair sıfat ve esma tecellilerinin, ilim, irade, kudret gibi, ‘bizden’ ve ‘bizim’ olmayışı gibi vicdan da kendimizden ve ‘bizim’ değildir.

Öyleyse neyi yarıştırıyoruz?

Yoksa tam da vicdanın zıddı olan nefislerimizi yarıştırıyor olmayalım?

  01.03.2015

© 2015 karakalem.net, Abdullah Taha Orhan

  1.  Bu yazının uygun formatta çıktı'sını almak istiyorum.


© 2000-2015 Karakalem Yayıncılık Ltd. Şti.
Tel: (0212) 511 7141  GSM: (0543) 904 6015
E-mail: karakalem@karakalem.net
Program & tasarım: Orhan Aykut